नगद कारोबारमा कडाइले सुनचाँदी व्यवसायी दबाबमा
व्यवसायी भन्छन्—“व्यवस्था आवश्यक भए पनि व्यवहारिक बनाइनुपर्छ”
वैशाख २, २०८३ | प्रदेश समाचार पत्र
काठमाडौँ — आन्तरिक राजस्व विभागले सुनचाँदी तथा बहुमूल्य धातुको नगद कारोबारमा कडाइ गर्ने नयाँ निर्देशन जारी गरेपछि देशभरका व्यवसायीहरू दबाबमा परेका छन्। विशेषगरी दैनिक कारोबारमा नगद प्रयोग गर्ने साना तथा मध्यम व्यवसायीहरूका लागि यो व्यवस्था चुनौतीपूर्ण बन्ने संकेत देखिएको छ।
नयाँ निर्देशनअनुसार, एक दिनमा एक लाख रुपैयाँभन्दा बढी नगद कारोबार गर्ने ग्राहकको अनिवार्य विवरण संकलन र अभिलेख राख्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ भने उल्लंघन गरेमा एक करोड रुपैयाँसम्म जरिवाना हुन सक्ने प्रावधान राखिएको छ। यसले व्यवसायीहरूलाई कानुनी जोखिममा पार्ने चिन्ता बढाएको छ।
यद्यपि सरकारको उद्देश्य सम्पत्ति शुद्धीकरण (मनी लाउन्डरिङ) नियन्त्रण गर्नु रहेको बताइएको छ, व्यवसायीहरूले भने यसलाई व्यवहारिक रूपमा कार्यान्वयन गर्न गाह्रो हुने बताएका छन्। ग्रामीण तथा अर्धशहरी क्षेत्रहरूमा अझै पनि नगद कारोबार प्रमुख माध्यम भएकाले ग्राहकको विस्तृत विवरण संकलन गर्नु सहज नहुने उनीहरूको भनाइ छ।
व्यवसायीहरूका अनुसार, बैंकिङ पहुँच सीमित भएको स्थानमा चेक, क्यूआर वा मोबाइल बैंकिङ प्रयोग अनिवार्य गर्न खोज्दा कारोबार नै घट्ने जोखिम रहेको छ। “हाम्रो ग्राहक वर्ग प्रायः नगदमै कारोबार गर्छन्, सबैलाई बैंकिङ प्रणालीमा ल्याउन तत्काल सम्भव छैन,” एक व्यवसायीले बताए।
त्यस्तै, एकै दिनमा १० लाख रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबारमा ग्राहकको बैंक खाताबाट मात्र भुक्तानी लिनुपर्ने प्रावधानले ठूला कारोबारमा पनि जटिलता थप्ने देखिएको छ। व्यवसायीहरू भन्छन्—“नियम कडा हुनु ठीक हो, तर व्यवसायमै असर पर्ने गरी होइन।”
व्यवसायी संघ–संस्थाहरूले सरकारसँग समन्वय गरी चरणबद्ध र व्यवहारिक कार्यान्वयन गर्न माग गरेका छन्। साथै, डिजिटल भुक्तानी प्रवर्द्धनसँगै आवश्यक पूर्वाधार विकास र जनचेतना अभिवृद्धि नगरी कडाइ मात्र गर्दा व्यवसायमा नकारात्मक असर पर्ने चेतावनी दिएका छन्।
यसबीच, व्यवसायीहरूले स्पष्ट सन्देश दिएका छन्—
“हामी कानूनको सम्मान गर्छौं, तर नीति पनि व्यवसायमैत्री हुनुपर्छ।”